
ناله کن اى دل به عزاى على / گریه کن اى دیده براى على
کعبه ز کف داده چو مولود خویش / گشته سیه پوش عزاى على
ماه دگر در دل شب نشنود / صوت مناجات و دعاى على
واى امیر دو سرا کشته شد / خانه غم گشته،سراى على
شهادت جانسوز امیر والایی ها حضرت علی (علیه السلام) در سخنان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)
مِّنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُواْ مَا عَاهَدُواْ اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضىَ نحَْبَهُ وَ مِنهُْم مَّن يَنتَظِرُ وَ مَا بَدَّلُواْ تَبْدِيلا ؛ سوره ی احزاب ، آیه 23
سخن را پیرامون شهادت جان سوز امیر والایی ها آغاز می کنیم تا در یکی چند سخن و نشست ، این رویداد غم بار و تکان دهنده را از نظر بگذرانیم.
پیامبرگرامی (صلی الله علیه و اله و سلم ) در یکی چند مورد از سخنان معجزه آسایش - که از آینده و رویدادهای آن خبر می داد - به این حقیقت غم بار تصریح کرد که علی (علیه السلام) در راه حق و عدالت به شهادت خواهد رسید و محاسن شریفش در راه خدا به خون سرش رنگین خواهد گشت. برای نمونه :
1- در روز پیکار تاریخی (( اُحد )) هنگامی که امیر والایی ها پس از پایان آن روز سرنوشت ساز و به خون خُفتن ده ها تن از یاران ، از این که افتخار شهادت نصیب او نشده بود تأسف خود را نهان نداشت ، پیامبر گرامی به او فرمود : علی جان ! تو در آینده به شهادت خواهی رسید.
(( فقال له (ص) : انّها من ورائک ))
2- در روز سرنوشت ساز پیکار (( خندق )) نیز هنگامی که شمشیر سهمگین قهرمان کارآزموده و جنگاور شرک ، ( عمرو ) ، بر فرق مبارکش فرود آمد و خون سر ، چهره اش را رنگین ساخت ، پیامبر در حالی که زخم سر مبارک او را پانسمان می کرد و خون را از چهره ی گلگون او پاک می کرد ، فرمود :
( اینَ انا یومٌ یضربک اشقی الاخرین علی رأسک و یخضب لحیتک من دم رأسک ؟ )
علی جان ! آن گاه که شقاوت پیشه ترین انسان ها با شمشیر ستم و تجاوز فرق همایونت را هدف قرار می دهد و محاسن شریفت را به خون سرت رنگین می سازد ، من کجا هستم تا زخم سرت را چون امروز پانسمان کنم ؟!
3- در آخرین جمعه از ماه شعبان و در آستانه ی ماه خدا بود که پیامبر خطبه ای بسیار درس آموز و پرمحتوا در مورد ماه رمضان ایراد فرمود و از اهمیت روزه و رمضان ، فلسفه ی روزه ، پاداش پرشکوه روزه داران ، وظائف و مسئولیت های خطیر آنان ، نقش سازنده و برازنده ی روزه و .... سخن گفت و مردم را به خودسازی تشویق کرد.در پایان سخنان آن حضرت ، امیر والایی ها به پا خواست و پرسید :
(( ما افضل الاعمال فی هذا الشهر ؟ ))
هان ای پیامبر خدا ، برترین و پرشکوه ترین کارها در این ماه کدامند ؟
آن حضرت فرمود : علی جان ! برترین کارها در این ماه پروا پیشگی و دوری جستن از کارهای ناروا و رعایت حقوق ، آزادی ، امنیّت و حرمت بندگان خداست.
(( یا ابالحسن ! افضل الاعمال فی هذا الشهر ، الورع عن محارم الله ))
و آن گاه دیدند که پیشوای گران قدر توحید بر سیمای نور افشان امیرآزادی می نگرد و گریه می کند.
علی (علیه السلام) پرسید : چرا گریه ؟
(( ما یبکیک ؟ ))
ای پیامبر ، چه چیز شما را به گریه انداخت ؟
فرمود : علی جان ! بر این رویداد تلخ و ناگوار می گریم که تاریک اندیشان و افراط کاران در چنین ماهی ریختن خون مقدس تو را روا می شمارند و تو را گویی هم اکنون می نگرم که در پیشگاه پروردگارت به نماز ایستاده ای که در همان حال شقاوت پیشه ترین انسان های تاریخ و هم سنگر و هم فکر کشنده ی ناقه صالح ، آن نشان قدرت پروردگار ، تجاوزکارانه بر ضد حق و عدالت به پا می خیزد و فرق همایون تو را هدف شمشیر حق ستیزش قرار می دهد و بر اثر آن ، چهره و محاسن شریف ات از خون سرت گلگون می گردد.
(( یا علی ! ابکی لما یُستحل منک فی هذا الشهر .... ))
علی (علیه السلام) پرسید : آیا در آن شرایط من از نظر عقیده و اندیشه و ایمان و دین باوری و دین داری و آزادگی در راه درستی هستم ؟
(( و ذلک فی سلامة من دینی ؟ ))
پیامبر فرمود : آری ، در حالی که بر دین و آیین خدا پسندانه ای و در راه حق و عدالت گام می سپاری چنین خواهد شد.
(( فقال (ص) : فی سلامة من دینک )).
ترجمه کتاب امام علی (علیه السلام) از ولادت تا شهادت ، از تألیفات علامه فقید آیت الله سید محمد کاظم قزوینی ، صفحه 617 الی 619
شیخ صدوق (ره) در کتاب عیون الاخبارالرضا (علیه السلام) و امالی به سند خود از امام هشتم حضرت علی بن موسی الرضا (علیه السلام) از امیرالمومنین (علیه السلام) روایت کرده که فرمود : رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در فضیلت ماه رمضان سخنرانی کرده و خطبه ای خواند.علی (علیه السلام) گوید : من برخاسته و عرض کردم : ( ای رسول خدا بهترین عمل ها در این ماه چیست ؟ ) فرمود : ای ابالحسن بهترین عمل ها در این ماه پرهیز کامل و پارسایی از محرمات خدای عزوجل می باشد.) علی (علیه السلام) گوید : رسول خدا این سخن را بیان فرمود ، آن گاه گریست ! ( من سبب گریه آن حضرت را پرسیدم ؟ و رسول خدا فرمود : ای علی گریه ی من برای آن هتک و حرمت و اهانتی است که در این ماه به تو می شود ، گویا من تو را می بینم که نماز می خوانی و شقی ترین گذشتگان و آیندگان برانگیخته شود ، آن کس که برادر پی کننده ناقه ی ثمود است و ضربتی بر فرق سرت بزند که محاسنت از آن ضربت رنگین شود! )
امیرالمومنین (علیه السلام) گوید : من عرض کردم : ( آیا این جریان در حالی است که دین من سالم و محفوظ است ؟)
( و رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود : (آری) در حال سلامت دین توست.)
( سپس فرمود : ای علی کسی که تو را بکشد ، مرا کشته و کسی که تو را مبغوض دارد ، مرا مبغوض داشته و کسی که تو را دشنام دهد ، مرا دشنام داده ، زیرا تو همانند من هستی ، روح تو روح من و طینت تو طینت من است ، خدای تبارک و تعالی من و تو را با هم آفرید و برگزید و مرا برای نبوت و تو را برای امامت ، پس هرکه امامت تو را منکر شود ، نبوت مرا منکر شده.
ای علی تو وصی من و پدر دو فرزند من هستی و شوهر دخترم می باشی و جانشین من بر امت من در زندگی و پس از مرگ من هستی ، دستور تو دستور من و نهی تو نهی من است ، سوگند بدان که مرا به نبوت برانگیخته و مرا بهترین مردمان قرار داده که تو حجت خدایی بر خلق او و امین اویی بر راز و سرّ او و خلیفه ی خدایی بر بندگانش.) عیون الاخبار الرضا (علیه السلام) صص 165 - 163 ؛ امای صص 58 - 57 ، زندگانی امام امیرالمومنین حضرت علی (علیه السلام) (مولف : سید هاشم رسولی محلاتی ) صفحه 730 الی 731
برچسب:
نویسنده: حسین رفیعی